27 grudnia 2023
Czy wiesz, że do pewnego poziomu dochodów nie musisz płacić podatku dochodowego od osób fizycznych? Pułap ten określa tzw. kwota wolna od podatku. Niestety nie każdy może skorzystać z tego rozwiązania. Sprawdź, czym jest kwota wolna od podatku, czy wzrośnie w 2024 roku oraz dlaczego nie można mylić jej z kwotą zmniejszającą podatek.
Już same wzmianki o planowanym podwyższeniu kwoty wolnej od podatku elektryzują opinię publiczną. Zmiany te w największym stopniu odczuwają pracownicy na płacy minimalnej lub osoby osiągające średnie dochody. Z punktu widzenia przedsiębiorców kwota wolna od podatku może być jednym z narzędzi wspomagających optymalizację podatkową. Wcześniej jednak należy wybrać właściwą formę rozliczeń z fiskusem. Aby dokonać najkorzystniejszego wyboru warto skorzystać ze wsparcia doświadczonych księgowych w biura rachunkowego.
Czym jest kwota wolna od podatku?
W najprostszym rozumieniu kwota wolna od podatku jest ustawowym limitem dochodów, który w danym roku rozliczeniowym nie jest objęty podatkiem dochodowym. Możesz ją zatem traktować w kategoriach podatku zerowego. Kwota wolna od podatku w 2023 roku obejmuje dochody do poziomu 30.000 zł. Pod pojęciem dochodu skrywa się przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Różnice pomiędzy dochodem a przychodem to opisaliśmy szczegółowo w tym miejscu.
Warto zaznaczyć, że jeszcze w 2021 roku kwota wolna od podatku wynosiła zaledwie 8.000 zł. Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi w ramach tzw. Polskiego Ładu na początku 2022 roku kwota ta została podwyższona do poziomu 30.000 zł i w takiej wysokości obowiązuje do dzisiaj.
Kto może skorzystać z kwoty wolnej od podatku?
Niestety, nie zawsze możesz skorzystać z kwoty wolnej od podatku. Warunkiem koniecznym jest rozliczanie się z urzędem skarbowym na zasadach ogólnych (PIT-36 i PIT-37). Skala podatkowa przewiduje dwie stawki:
- 12% dla dochodów do 120.000 zł,
- 32% dla dochodów powyżej 120.000 zł.
Jeśli jednak zdarzy Ci się w danym roku podatkowym osiągnąć dochód przekraczający 1.000.000 zł — czego szczerze Ci życzymy — to od nadwyżki ponad tę kwotę zapłacisz jeszcze 4% tzw. daniny solidarnościowej. Z kwoty wolnej od podatku skorzystasz również, kiedy osiągasz dochody na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenie lub umowy o dzieło.
| Jeśli rozliczasz się podatkiem liniowym (PIT-36L) lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28), to nie masz prawa skorzystać z kwoty wolnej od podatku. Nie ma ona również zastosowania w przypadku podatku od kapitałów pieniężnych (PIT-38) i podatku od przychodów ze zbycia nieruchomości (PIT-39). |
Sposób obliczania kwoty wolnej od podatku w 2023 roku obrazuje poniższa tabela:
| Kwota wolna od podatku w 2023 roku | |
| Wysokość dochodu | Kwota podatku |
| Do 30.000 zł | 0 zł — korzystasz z pełnego zwolnienia z PIT |
| Od 30.001 zł do 120.000 zł | 12% od nadwyżki ponad 30.000 zł do 120.000 zł |
| Od 120.001 zł | 10.800 plus 32% od nadwyżki ponad 120.000 zł |
Czym różni się kwota wolna od podatku od kwoty zmniejszającej podatek?
Możesz spotkać się z sytuacją, w której pomiędzy kwotą wolną od podatku, a kwotą zmniejszającą podatek stawiany jest znak równości. W rzeczywistości jest to błąd. Nie są to pojęcia tożsame, choć jedno wynika z drugiego. Jak wspomnieliśmy wcześniej kwota wolna od podatku wynosi aktualnie 30.000 zł. Kwota zmniejszająca podatek jest natomiast iloczynem pierwszej stawki podatkowej oraz kwoty wolnej od podatku: 12% x 30.000 zł = 3.600 zł.
Miesięczna kwota zmniejszająca podatek w 2023 roku wynosi zatem 300 zł. Jeżeli płatnik, którym jest przykładowo Twój pracodawca, odprowadza za Ciebie zaliczkę na podatek dochodowy, to może pomniejszać ją każdego miesiąca o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek. Aby skorzystać z takiego rozwiązania musisz wcześniej złożyć u swojego pracodawcy oświadczenie na formularzu PIT-2.
Dzięki zmniejszeniu zaliczki na podatek dochodowy Twoje miesięczne wynagrodzenie netto będzie wyższe, więc korzyści finansowe rozłożą się równomiernie na cały rok. Jeśli nie złożysz u swojego pracodawcy oświadczenia na formularzu PIT-2, to kwota zmniejszająca podatek uwzględniona zostanie w deklaracji rocznej. Nie ma przy tym znaczenia, czy jesteś na etacie, czy osiągasz dochody na podstawie umowy cywilnoprawnej (umowa zlecenie, o dzieło).
Możesz podzielić też kwotę zmniejszającą podatek maksymalnie na 3 pracodawców. W przypadku 2 umów będzie ona wynosić 1/24 kwoty zmniejszającej podatek (150 zł). Natomiast przy 3 umowach mówimy o 1/36 kwoty zmniejszającej podatek (100 zł). Miesięczna suma pomniejszenia nie może jednak przekroczyć 300 zł. Pracując dla kilku pracodawców możesz równie dobrze wskazać tylko jednego, który będzie stosować zmniejszenie.
| Jeśli prowadzisz firmę i rozliczasz się według skali podatkowej oraz jednocześnie jesteś pracownikiem, to przysługuje Ci tylko jedna kwota wolna od podatku. W takiej sytuacji poinformuj swojego pracodawcę, że będziesz rozliczać kwotę wolną we własnym zakresie. |
Czy kwota wolna od podatku zmieni się w 2024 roku?
Jednym ze 100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów przygotowanych przez Koalicję Obywatelską jest podniesienie kwoty wolnej od podatku z 30.000 zł do 60.000 zł. Dotyczy to podatników rozliczających się według skali podatkowej, w tym przedsiębiorców i emerytów. Na ten moment trudno jest określić, czy obietnica ta zostanie spełniona w 2024 roku. W pierwszej kolejności musi być uchwalona odpowiednia ustawa. Jeśli wejdzie ona w życie w trakcie roku, to spowoduje konieczność wprowadzenia zmian wstecz. To z kolei może wiązać się ze sporym chaosem.
Mechanizm obliczania kwoty wolnej od podatku po podniesieniu jej do 60.000 zł prezentowałby się następująco:
| Wartość podatku przy kwocie wolnej na poziomie 60.000 zł | |
| Wysokość dochodu | Wartość podatku |
| Do 60.000 zł | 0 zł — korzystasz z pełnego zwolnienia z PIT |
| Od 60.001 zł do 120.000 zł | 12% od nadwyżki ponad 60.000 zł do 120.000 zł |
| Od 120.001 zł | 7.200 plus 32% od nadwyżki ponad 120.000 zł |
Jak widać podwojenie kwoty wolnej od podatku pociąga za sobą proporcjonalny wzrost kwoty zmniejszającej podatek. W efekcie pozwoli to wybranym podatnikom oszczędzić nawet 7.200 zł rocznie. W takich warunkach z pełnego zwolnienia z PIT skorzystają osoby zarabiające do 6.080 zł brutto.
Kwota wolna od podatku a obowiązek rozliczenia się z fiskusem
Sam fakt, że Twoje dochody mieszczą się w kwocie wolnej od podatku nie oznacza, że nie spoczywa na Tobie obowiązek terminowego rozliczenia się z urzędem skarbowym. Zaniedbanie w tym zakresie traktowane jest jako wykroczenie skarbowe i skutkuje karą grzywny. Dodatkową motywacją do rozliczenia się z fiskusem jest sytuacja, kiedy Twoje dochody nie przekroczyły kwoty wolnej od podatku, a w trakcie roku odprowadzane były zaliczki na podatek dochodowy. W takim układzie przysługuje Ci ich zwrot.
Jeśli zamierzasz założyć firmę i zastanawiasz się nad wyborem optymalnej formy opodatkowania lub prowadzisz już działalność gospodarczą i myślisz o optymalizacji podatkowej, to skorzystaj z wiedzy i doświadczenia naszego zespołu księgowych. Zachęcamy do kontaktu z naszym biurem rachunkowym i zapraszamy na konsultację. Służymy również wsparciem dla osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej.
Źródła:
https://100konkretow.pl/wszystkie-konkrety/


