22 lutego 2024
W świecie księgowości i podatków amortyzacja podatkowa jest niebywale istotnym zagadnieniem spisanym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ma ona ogromne znaczenie w kontekście zarządzania środkami trwałymi z tego względu, że wprowadzając dany środek trwały do firmy – przedsiębiorca dokładnie wie – jak należy go umorzyć. Znane są również stawki amortyzacji, a odpowiednia ich interpretacja i wdrożenie może przyczynić się do obniżenia podstawy opodatkowania.
Jeśli zatem rozważasz optymalizację podatkową swojej firmy, to zdecydowanie polecamy zgłębić temat amortyzacji.
Czym jest pojęcie amortyzacji?
Amortyzacja jest procesem mającym na celu stopniowe rozliczanie wartości zakupionych środków trwałych w trakcie okresu użyteczności owych środków. Jaki jest cel amortyzacji? Przede wszystkim jest ona gwarancją adekwatnie odzwierciedlonej wartości aktywów, które wskutek eksploatacji stopniowo ją tracą.
Jakie są metody amortyzacji środków trwałych?
Amortyzacja liniowa może być stosowana dla wszystkich środków trwałych. W tym przypadku dokonujemy odpisów amortyzacyjnych na podstawie rocznej stawki amortyzacyjnej uwzględnionej w wykazie stawek amortyzacyjnych.
Amortyzacja degresywna zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 22k.) dotyczy środków trwałych zaliczonych do grup 3-6 i 8 KŚT (Klasyfikacji Środków Trwałych) oraz środków transportu z wyłączeniem samochodów osobowych.
Jednorazowa amortyzacja podatkowa z kolei zależy od wartości początkowych zgodnych z art. 22k ustawy o PIT. Jednorazowej amortyzacji możemy dokonać w przypadku środków trwałych o wartości nieprzekraczającej 10 tys. zł netto. Jeśli chodzi o środki trwałe z grupy 3-6 i 8 KŚT jest to kwota 100 tys. zł, z tym że mowa tu o sumie odpisów amortyzacyjnych z danego roku podatkowego. Wyłączając z powyższych grup samochody osobowe i wartości niematerialne i prawne, łączna wartość odpisów w danym roku podatkowym może wynosić nawet 50 tys. euro.
W praktyce każda z metod ma swoje wady i zalety. Warto pamiętać o tym, że wszystkie środki trwałe należy zamortyzować którąś z powyższych metod. Zaznaczamy jednak, że nie każda z nich jest właściwa dla danego środka. Dlatego wybór konkretnej metody polecamy skonsultować ze specjalistą.
Jak dokonywać amortyzacji podatkowej?
Odpisy amortyzacyjne są dokonywane na podstawie ustawy o PIT i CIT. Następują w kolejnym miesiącu po wprowadzeniu środka do ewidencji (nie licząc metody jednorazowej, w której odpis jest dokonywany w miesiącu przyjęcia środka do użytkowania) z możliwością odpisów jednorazowych, miesięcznych oraz kwartalnych.
Warto zauważyć, że odgórnie określone są jedynie maksymalne stawki amortyzacyjne, które mogą być celowo zaniżone celem wydłużenia okresu amortyzacji. Takie działanie pozwala na poprawę płynności finansowej, gdyż firma może wykazać większe zyski. Niestety jest też druga strona medalu – większy zysk to wyższy podatek dochodowy.
Jakie są różnice między amortyzacją bilansową a podatkową?
Wyróżniamy dwa rodzaje amortyzacji w zależności od zasad, na podstawie których jest ona dokonywana. Są to kolejno – amortyzacja bilansowa i podatkowa. Pierwsza z nich obowiązuje w momencie, w którym zasady wynikają z ustawy o rachunkowości. Natomiast jeśli amortyzacja jest zgodna z prawem podatkowym, to mamy do czynienia z amortyzacją podatkową.
Podstawową różnicą pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową jest różny czas odpisów. W pierwszym przypadku jest on odgórnie wyznaczony przez ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych. Z kolei jeśli chodzi o amortyzację bilansową, to podczas ustalania rocznej stawki amortyzacyjnej uwzględnia się okres ekonomicznej użyteczności środka trwałego.
W skrócie główna różnica zachodzi w momencie ustalenia okresu amortyzacji i rocznej stawki amortyzacyjnej. W sytuacji, gdy amortyzacja bilansowa przebiega szybciej, może pojawić się potrzeby wczesnego zaksięgowania aktywów. Natomiast w przypadku, gdy stawka amortyzacji podatkowej jest wyższa, konieczne może okazać się utworzenie rezerw na odroczony podatek dochodowy.


