5 sierpnia 2025
Czy wiesz, że w Polsce funkcjonuje ponad 3000 spółek wodnych, które dbają o nasze rzeki, kanały i urządzenia wodne? Te wyjątkowe podmioty prawa wodnego wymagają szczególnej uwagi w zakresie prowadzenia księgowości. Księgowość spółek wodnych to specjalistyczna dziedzina, która łączy w sobie elementy rachunkowości podmiotów publicznych i organizacji non-profit.
Sprawdź, jakie obowiązki spoczywają na spółkach wodnych, jakie sprawozdania finansowe muszą przygotować i komu najlepiej powierzyć ich księgowość.
Czym są spółki wodne i związki spółek wodnych?
Spółki wodne to podmioty prawa wodnego, które nie są przedsiębiorstwami w klasycznym rozumieniu. Zgodnie z przepisami ustawy, mają osobowość prawną i działają w zakresie realizacji zadań związanych z gospodarowaniem wodami oraz utrzymaniem urządzeń wodnych. Ich głównym celem jest bieżące utrzymanie wód oraz zarządzanie systemami melioracyjnymi na określonym terenie. Tworzone są przez właścicieli nieruchomości, którzy mają wspólny interes w zakresie gospodarowania wodami.
Utworzenie spółki wodnej wymaga porozumienia co najmniej 3 osób fizycznych lub prawnych w formie pisemnej. Starosta zatwierdza statut spółki w drodze decyzji. Wpis do katastru wodnego następuje w terminie 30 dni od nabycia osobowości prawnej.
Związki spółek wodnych powstają natomiast w przypadku, gdy zadania przekraczają możliwości pojedynczych organizacji. W stosunku do związków spółek wodnych stosuje się podobne przepisy dotyczące rachunkowości, jednak ich struktura organizacyjna jest bardziej złożona. Zarząd związku koordynuje działania kilku spółek, co wymaga jeszcze bardziej precyzyjnego prowadzenia dokumentacji finansowej.
Obowiązki rachunkowe i podatkowe spółek wodnych
Prowadzenie ksiąg rachunkowych w spółkach wodnych regulują przepisy prawa, które klasyfikują te podmioty jako jednostki szczególne. W większości przypadków spółki wodne mają obowiązek prowadzenia pełnej rachunkowości zgodnie z ustawą o rachunkowości. Wynika to z ich statusu prawnego oraz faktu, że często korzystają z pomocy finansowej państwa udzielanej w formie dotacji podmiotowej. Niektóre mniejsze spółki mogą prowadzić uproszczoną ewidencję, jednak decyzja ta wymaga analizy konkretnych okoliczności.
Szczególną uwagę należy zwrócić na sytuacje, gdy spółka wodna kwalifikuje się jako jednostka sektora finansów publicznych. Dzieje się tak w przypadku otrzymywania znaczących środków z budżetu państwa przeznaczonej na dofinansowanie działalności bieżącej lub dofinansowanie inwestycji. Wówczas przepisy dotyczące rachunkowości publicznej nakładają dodatkowe obowiązki w zakresie sprawozdawczości. Kontrolę nad prawidłowym prowadzeniem księgowości sprawują właściwe organy, które mogą przeprowadzać audyty finansowe i merytoryczne.
Sprawozdania finansowe spółek wodnych – co muszą zawierać?
Sprawozdania finansowe spółek wodnych składają się z trzech podstawowych elementów:
- bilansu,
- rachunku zysków i strat
- informacji dodatkowej.
Bilans prezentuje stan majątkowy i finansowy spółki na koniec roku obrachunkowego, uwzględniając specyfikę działalności związanej z utrzymaniem wód i urządzeń wodnych. Rachunek zysków i strat pokazuje przychody i koszty działalności, w tym środki otrzymane z budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne formy pomocy finansowej.
Informacja dodatkowa stanowi kluczowy element sprawozdań finansowych, ponieważ wyjaśnia specyfikę działalności spółki wodnej oraz stosowane zasady rachunkowości. Musi zawierać szczegółowe informacje o otrzymanej pomocy finansowej, w tym o tym, czy została udzielona inna dotacja na realizację których zadań.
Terminy składania sprawozdań są ściśle określone przepisami ustawy, a ich nieprzestrzeganie może skutkować sankcjami.
Prowadzenie księgowości spółek wodnych – komu to zlecić?
Czy zarząd spółki musi zatrudniać księgową na etacie? Niekoniecznie. Chociaż jest to jedna z opcji, dla wielu mniejszych spółek wodnych może to być rozwiązanie nieopłacalne i generujące zbędne koszty. Prowadzenie księgowości we własnym zakresie wymaga nie tylko specjalistycznej wiedzy, ale również stałego śledzenia zmian w przepisach prawa, co bywa czasochłonne.
Znacznie lepszym rozwiązaniem jest outsourcing, czyli powierzenie usług księgowych wyspecjalizowanemu biuru rachunkowemu.
Nie każde biuro rachunkowe ma doświadczenie w tym zakresie. Dlatego warto wybrać specjalistów, którzy znają przepisy dotyczące spółek wodnych oraz związków spółek wodnych. Taka współpraca zapewnia zgodność z przepisami, terminowość i bezpieczeństwo, a także pozwala uniknąć błędów, które mogłyby prowadzić do problemów prawnych.
Nasza oferta księgowości dla spółek i związków spółek wodnych
W Calculer oferujemy kompleksową obsługę księgową spółek wodnych i związków spółek wodnych. W ramach naszych usług zajmujemy się prowadzeniem ksiąg rachunkowych, rozliczeniami dotacji, przygotowywaniem sprawozdań finansowych oraz kontaktami z organami administracji. Dbamy o pełną zgodność działań z przepisami prawa.
Nasze doświadczenie obejmuje obsługę jednostek korzystających z pomocy finansowej państwa. Niezależnie od tego, czy została udzielona dotacja na bieżące utrzymanie wód, czy dofinansowanie inwestycji, wiemy, jak właściwie ją rozliczyć. Zapewniamy także wsparcie w przypadku kontroli, skarg czy procedur administracyjnych związanych z decyzjami starosty.
Dlaczego warto powierzyć nam księgowość spółki wodnej?
Powierzając nam księgowość spółki wodnej, zyskujesz pewność, że wszystkie obowiązki rachunkowe i podatkowe realizowane będą terminowo. Dzięki znajomości prawa wodnego i przepisów dotyczących finansowania spółek wodnych, zapewniamy obsługę na najwyższym poziomie. Dbamy o sprawne przygotowanie sprawozdań finansowych i prawidłową ewidencję księgową.
Ponadto oferujemy indywidualne podejście. Każda spółka ma inne wyzwania – od utrzymania urządzeń wodnych, przez dofinansowanie działalności bieżącej, aż po realizację projektów inwestycyjnych. Z nami zarząd spółki może skupić się na praktycznych zadaniach związanych z wodami, a my zajmiemy się finansami i formalnościami.
Skorzystaj z rachunkowości Calculer
Nie czekaj z uporządkowaniem finansów swojej spółki wodnej! Skontaktuj się z nami już dziś i dowiedz się, jak możemy wspomóc Twoją organizację w prowadzeniu przejrzystej i zgodnej z prawem księgowości. Omówimy specyfikę Twojej spółki oraz zaproponujemy optymalne rozwiązania księgowe. Postaw na profesjonalizm i wybierz Calculer.


