28 czerwca 2025
Życie pisze różne scenariusze. Dzielicie ze sobą codzienne radości, smutki, prowadzicie wspólne gospodarstwo domowe, ale formalnie nie jesteście małżeństwem. Nagle pojawia się pytanie o kwestie tak prozaiczne, a jednocześnie kluczowe, jak dostęp do bezpłatnej opieki zdrowotnej.
Czy w takiej sytuacji możesz zapewnić swojej drugiej połówce poczucie bezpieczeństwa i zgłosić ją do swojego ubezpieczenia zdrowotnego? To pytanie nurtuje coraz więcej osób, które budują wspólne życie poza tradycyjnymi ramami małżeństwa. Niestety, polskie prawo w tym zakresie jest dość restrykcyjne. Sprawdź, jakie masz opcje i jak legalnie zabezpieczyć zdrowie najbliższej osoby.
Kto może zostać zgłoszony jako członek rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego?
Wyobraź sobie, że Twoja bliska osoba potrzebuje dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, a Ty, jako osoba ubezpieczona, chcesz jej to umożliwić. Prawo precyzyjnie określa, kogo możesz zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny. Katalog ten jest zamknięty, co oznacza, że nie ma tu miejsca na dowolną interpretację.
Zgodnie z przepisami, za członka rodziny uważa się:
| Małżonka | Czyli osobę, z którą łączy Cię formalny związek małżeński. |
| Dziecko | Dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, a także wnuka lub dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę prawną lub które przebywa w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka. Co ważne, istnieją tu pewne ograniczenia wieku. Dziecko może być objęte ubezpieczeniem do 18. roku życia lub do 26. roku życia, jeśli kontynuuje naukę (np. w szkole, na uczelni czy w szkole doktorskiej). W przypadku dziecka z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, limit wieku nie obowiązuje. |
| Wstępnych | Czyli rodziców lub dziadków, ale tylko pod warunkiem, że pozostają z Tobą we wspólnym gospodarstwie domowym. |
Pamiętaj, że osoba, którą chcesz zgłosić członka rodziny, nie może mieć własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Jeśli partner pracuje, studiuje lub jest zarejestrowany w urzędzie pracy, już ma dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej.
Czy partner życiowy to członek rodziny w rozumieniu przepisów?
Tutaj dochodzimy do sedna problemu. Choć w codziennym życiu traktujesz swojego partnera czy partnerkę jak najbliższą rodzinę, dla systemu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych sytuacja wygląda inaczej. Polskie prawo, na gruncie ubezpieczenia zdrowotnego, wyraźnie rozróżnia małżeństwo od związku partnerskiego, zwanego konkubinatem.
Tak więc, czy można dopisać partnera do ubezpieczenia zdrowotnego w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia? Niestety nie. Partner życiowy, z którym nie masz zawartego związku małżeńskiego, nie jest uznawany za członka rodziny dla celów ubezpieczenia zdrowotnego. Nawet prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego czy posiadanie wspólnych dzieci nie zmienia tej zasady.
Jakie są legalne sposoby objęcia partnera ubezpieczeniem zdrowotnym?
Skoro dopisanie partnera do Twojego ubezpieczenia nie wchodzi w grę, jakie masz alternatywy, aby zapewnić mu dostęp do publicznej opieki zdrowotnej? Na szczęście istnieje kilka rozwiązań.
Najprostszą drogą jest uzyskanie przez partnera własnego ubezpieczenia. Może to nastąpić, gdy:
- Podejmie zatrudnienie na umowę o pracę. Wtedy obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń spoczywa na pracodawcy, który staje się płatnikiem składki zdrowotnej.
- Zarejestruje się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.
- Zacznie prowadzić działalność gospodarczą. Osoba, która prowadzi pozarolniczą działalność, sama opłaca za siebie składki.
- Zdecyduje się na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ. To opcja dla osób bez innego tytułu do ubezpieczenia, która wymaga podpisania umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia i samodzielnego opłacania comiesięcznej składki.
Oczywiście, rozwiązaniem, które otwiera drogę do wspólnego ubezpieczenia, jest zawarcie związku małżeńskiego. Po ślubie możesz bez problemu zgłosić współmałżonka do swojego ubezpieczenia zdrowotnego, o ile nie ma on obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.
Co z ubezpieczeniem partnera za granicą lub w prywatnych placówkach?
Jeśli pracujesz za granicą w krajach UE, sytuacja może wyglądać inaczej. Ubezpieczenie zdrowotne w ramach systemów europejskich często obejmuje szersze grono osób. Przykład? Jeśli pracujesz w Niemczech, możesz zgłosić do niemieckiego ubezpieczenia małżonka mieszkającego w Polsce. Dzięki formularzowi S1 będzie mógł korzystać z bezpłatnej opieki zdrowotnej w Polsce. Jednak i w tym przypadku przepisy te dotyczą małżonków, a nie partnerów.
A co z sektorem prywatnym? Tutaj sytuacja jest znacznie bardziej elastyczna. Prywatne pakiety medyczne to świetna alternatywa, która pozwala objąć opieką zdrowotną bliską osobę, niezależnie od formalnego statusu Waszego związku. Towarzystwa ubezpieczeniowe często oferują pakiety dla dwojga, które pozwalają ubezpieczyć partnera lub partnerkę żyjącą w konkubinacie.
Podsumowanie – jak legalnie zabezpieczyć zdrowie partnera?
Jak widzisz, polskie prawo w kwestii publicznego ubezpieczenia zdrowotnego jest jednoznaczne. Tylko formalny związek małżeński pozwala na dopisanie partnera jako członka rodziny. Brak tej możliwości dla osób w związkach nieformalnych to jedna z kluczowych różnic prawnych między partnerstwem a małżeństwem.
Nie oznacza to jednak, że jesteś w sytuacji bez wyjścia. Podsumujmy dostępne opcje:
- Partner może uzyskać własny tytuł do ubezpieczenia (praca, działalność gospodarcza, status bezrobotnego).
- Może skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ.
- Możecie rozważyć zawarcie małżeństwa.
- Możecie wykupić prywatny pakiet medyczny dla par, który zapewni Wam obojgu dostęp do opieki medycznej.
Każda z tych ścieżek ma swoje plusy i minusy. Dlatego warto skonsultować się ze specjalistą, który pomoże wybrać najlepsze rozwiązanie dla twojej sytuacji finansowej i życiowej.
Masz więcej pytań dotyczących składek, ubezpieczeń lub podatków w kontekście Twojej sytuacji życiowej i zawodowej? Skontaktuj się z nami! Nasz zespół ekspertów chętnie przeanalizuje Twój przypadek i wskaże najkorzystniejsze opcje.


